الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
144
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
قلب خويش را در هر عبادتى به او كنيد « و از ذات پاك او به سوى ديگر منحرف نشويد ( * ( وَأَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ ) * ) . « او را بخوانيد و دين و آئين خود را خالص و مخصوص او قرار دهيد » ( * ( وَادْعُوه مُخْلِصِينَ لَه الدِّينَ ) * ) . پس از تحكيم پايه توحيد ، توجه به مساله معاد و رستاخيز كرده ، مىگويد : « همانگونه كه شما را در آغاز آفريد ، دگربار در قيامت باز مىگرديد » ( * ( كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ ) * . در اينجا به دو نكته بايد توجه كرد : [ 1 - راجع به « * ( أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ ) * » ] 1 - مفسران در تفسير جمله * ( أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ ) * تفسيرهاى گوناگونى ذكر كردهاند : گاهى گفتهاند منظور از آن توجه به قبله به هنگام نماز است . و گاهى گفتهاند منظور شركت در مساجد به هنگام نمازهاى روزانه است . و گاهى نيز احتمال دادهاند كه هدف از آن ، حضور قلب و نيت خالص به هنگام عبادت مىباشد . ولى تفسيرى كه در بالا ذكر كرديم ، يعنى توجه به خداوند و مبارزه با هر گونه شرك و توجه به غير خدا مناسبتر با قبل و بعد اين جمله به نظر مىرسد ، اگر چه اراده همه اين معانى از مفهوم آيه نيز دور نيست . 2 - كوتاه ترين استدلال براى معاد در مورد معاد و رستاخيز مردگان بحث زياد شده است و از آيات قرآن به خوبى استفاده مىشود كه هضم اين مساله براى بسيارى از مردم كوتاه فكر در اعصار پيشين مشكل بوده است تا آنجا كه گاهى مطرح شدن مساله رستاخيز و معاد را در گفتار انبياء ، دليل بر نادرست بودن دعوت آنها و حتى ( العياذ باللَّه ) دليل بر جنون